GUIDO TONELLI «ΓΕΝΕΣΗ – Η μεγάλη ιστορία της προέλευσης του κόσμου» και άλλες .. αστροσκονισμένες ιστορίες.

Η συγγραφή ενός βιβλίου από έναν καθηγητή Πανεπιστημίου είναι κάτι το εξαίρετο αλλά συγχρόνως και κάτι το συνηθισμένο ειδικά στην επιστημονική βιβλιογραφία.

Ο Cuido Tonelli ωστόσο, εκτός από καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, είναι φυσικός στο CERN και ένας από τους πατέρες της ανακάλυψης του μποζονίου του Χιγκς.

Τον Μάιο του 2019 κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Γένεση» στην Ιταλική γλώσσα και λίγους μήνες μετά, μεσούσης της πανδημίας, τον Οκτώβριο του 2020 στους βιβλιολάτρεις της εκλαϊκευμένης επιστήμης, ήρθε η πολυπόθητη Ελληνική του μετάφραση.

Ο Tonelli αναφέρει :
“Όλα ξεκινούν με μια απλή και αναπόφευκτη ερώτηση: «Από πού προέρχονται όλα αυτά;» Αυτή η ερώτηση αντηχεί ακόμα σήμερα, σε όλο τον κόσμο, μεταξύ ατόμων από πολύ διαφορετικούς πολιτισμούς, ένα κοινό θέμα φαινομενικά μακρινών πολιτισμών. Είναι ένα ερώτημα που τίθεται από παιδιά και διευθυντές, επιστήμονες και σαμάνους, αστροναύτες και τους τελευταίους πληθυσμούς κυνηγών-συλλεκτών που επιβιώνουν σε απομονωμένες περιοχές του Βόρνεο και της Αμαζονίας. Είναι ένα τόσο αρχέγονο ερώτημα που κάποιοι πιστεύουν ακόμη και ότι έχει «παραδοθεί» από τα είδη που ήρθαν πριν από εμάς.” (!!!)

Αυτή η εκπληκτική επιστημονική ιστορία έχει μακράν καλύτερη πλοκή από τα βιβλία της επιστημονικής φαντασίας. Ξεδιπλώνεται με μία φυσική ευκολία και είναι ευανάγνωστη, απαλλαγμένη -όσο είναι δυνατό -από την εξειδικευμένη επιστημονική γλώσσα. Η ιστορία του σύμπαντος ξεδιπλώνεται με μία μοναδική μαεστρία σε επτά κεφάλαια βοηθώντας έτσι τον αναγνώστη να κατανοήσει τις πολύπλοκες σκέψεις και έννοιες της αστροφυσικής.
Ομολογώ ότι κάποιες παραγράφους του βιβλίου χρειάστηκε να τις διαβάσω δύο φορές. Σε πολλές περισσότερες παραγράφους όμως το μολύβι μου αυθόρμητα έτρεξε να τις κυκλώσει, να τις υπογραμμίσει στολίζοντας τες με θαυμαστικά, ερωτηματικά (που απαντήθηκαν αργότερα στην πορεία της μελέτης του βιβλίου) και τις γνωστές, διεθνείς εκφράσεις «wow» και «omg»!!!

Η «Γένεση» αποτέλεσε την αφορμή να μελετήσω για δεύτερη φορά το επίσης εκπληκτικό βιβλίο του δικού μας, πολυβραβευμένου επιστήμονα, Διονύση Σιμόπουλου με τίτλο «Είμαστε αστρόσκονη – Σύμπαν μία ιστορία χωρίς τέλος».
Η πρώτη ανάγνωση της «Γένεσης» και η δεύτερη ανάγνωση της «Αστρόσκονης» με διακτίνισε 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια πίσω, λίγο πριν το Big Bang, με ταξίδεψε σε όλους εκείνους τους μικρόκοσμους και των αντιδράσεων τους που δημιούργησαν το αχανές, απέραντο και θαυμαστό σύμπαν που βλέπουμε (και που δεν βλέπουμε) και με προσγείωσε απαλά μέσα στον τεράστιο σωλήνα του CERN να συνταξιδεύω με τα πρωτόνια στην ταχύτητα του φωτός! (Τα …κράνη απαγορεύονται!)

«Σε μια μαγική στιγμή, την οποία μπορούμε σήμερα να ορίσουμε ως όταν το ένα εκατοστό του ενός δισεκατομμυρίου του δευτερολέπτου μετά το Big Bang, η θερμοκρασία έπεσε αρκετά για να εξασφαλίσει ότι το πλήθος των Higgs Bosons, που μέχρι τότε παραπλανιόντουσαν ελεύθερα, κρυσταλλώθηκαν σε ένα σκοτεινό πεδίο που καταλάμβανε ολόκληρο το σύμπαν. Αυτός ο νεοεισερχόμενος διαχώρισε την αδύναμη αλληλεπίδραση από την ηλεκτρομαγνητική αλληλεπίδραση μια για πάντα και εκχώρησε μια συγκεκριμένη μάζα σε στοιχειώδη σωματίδια που κατά συνέπεια μπορούσαν να ομαδοποιηθούν για να σχηματίσουν πρώτα σταθερά πρωτόνια, μετά τα άτομα, τα αστέρια, τους γαλαξίες και τους πλανήτες και μετά εμάς. Αυτά τα πράγματα, όλα τα πράγματα, συμπεριλαμβανομένων των μορφών ζωής που πυροδοτήθηκαν στο αποκορύφωμα μιας μακράς εξέλιξης, προήλθαν από τη λεπτή ατέλεια που έσπασε αυτήν την τέλεια συμμετρία.»
Αλλά πώς ήταν δυνατόν να ανακατασκευάσουμε αυτό που συνέβη πριν από περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια με επιστημονική ακρίβεια;

Χάρη σε αυτό το θαυμάσιο μηχάνημα που είναι γνωστό ως επιταχυντής σωματιδίων.

«Οι επιταχυντές σωματιδίων είναι σύγχρονες μηχανές του χρόνου: μας ταξιδεύουν πίσω δισεκατομμύρια χρόνια, επιτρέποντάς μας να μελετήσουμε τα φαινόμενα στις «ρίζες» του σύμπαντος μας. Το κενό συσσωρεύεται κατά τη διάρκεια συγκρούσεων και το αποτέλεσμα είναι υλικά σωματίδια – μια εφαρμογή της διάσημης σχέσης (του Αϊνστάιν ) ισοδυναμίας μεταξύ μάζας και ενέργειας […] Είναι επομένως εργοστάσια εξαφανισμένων σωματιδίων που φέρνουν στη ζωή μορφές ύλης που εξαφανίστηκαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη για κλάσματα του δευτερολέπτου.»

Μπορούμε, φυσικά, να αναρωτηθούμε αν είμαστε πραγματικά σίγουροι ότι έτσι συνέβησαν τα πράγματα. Ας πούμε ότι υπάρχει μια καλή και λογική πιθανότητα αυτή η ανοικοδόμηση να είναι πραγματικά αξιόπιστη. Χρειαζόμαστε ακόμη πολύ περισσότερες αποδείξεις και υπάρχουν ακόμη πολλές γκρίζες περιοχές, αλλά οι ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών μάς έδωσαν τη δυνατότητα να κατανοήσουμε επακριβώς τους μηχανισμούς που ενεργοποίησαν ολόκληρη τη διαδικασία.

«Το άγνωστο συχνά τρομάζει τον κόσμο. Πολλούς τους κάνει να αισθάνονται χαμένοι. Μόνοι. Ανασφαλείς. Σε άλλους το άγνωστο κεντρίζει την περιέργεια. Τους κάνει ανυπόμονους. Περήφανους. Να αισθάνονται μέρος από κάτι μεγαλύτερο απ” αυτούς. Είμαστε όλοι μας αστρόσκονη και κάποια μέρα θα ξαναγυρίσουμε στα άστρα. Κάποια μέρα θα υπάρξουν άλλοι κόσμοι, γεμάτοι με άλλα όντα, αστράνθρωποι σαν εμάς, που θα γεννηθούν από τις στάχτες ενός, κάποιου άλλου, πεθαμένου άστρου. Ενός άστρου που σήμερα το λέμε Ήλιο» γράφει στο οπισθόφυλλο του ευπώλητου βιβλίου του (6η χιλιάδα) ο γνωστός αστροφυσικός και επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου Διονύσης Σιμόπουλος.

Σε μία συνέντευξη που είχε δώσει ο καθηγητής Σιμόπουλος στο περιοδικό LIFO πριν από 4 χρόνια και στην ερώτηση του δημοσιογράφου Γιάννη Πανταζόπουλου “ — Είμαστε αστρόσκονη; Από τι αποτελούνται το σύμπαν κι ο άνθρωπος;” αναφέρει:
«Οτιδήποτε βλέπουμε γύρω μας αποτελείται από τα χημικά στοιχεία που βρίσκονται ελεύθερα στη φύση, από το υδρογόνο έως το ουράνιο. Απ” αυτά, τέσσερα αποτελούν το 99% των ατόμων του σώματος μας και είναι το υδρογόνο, ο άνθρακας, το άζωτο και το οξυγόνο. Με αυτή την έννοια, επειδή το υδρογόνο γεννήθηκε κατά τη δημιουργία του Σύμπαντος, πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, θεωρώ ότι και τα 2/3 του σώματός μας έχουν ηλικία 13,8 δισεκατομμύρια έτη. Τα υπόλοιπα τρία χημικά στοιχεία γεννήθηκαν με τις θερμοπυρηνικές αντιδράσεις που έγιναν στο κέντρο των άστρων. Για παράδειγμα, από τις συγκρούσεις άστρων και νετρονίων δημιουργήθηκε ο χρυσός και το ουράνιο. Αυτός, λοιπόν, είναι ο λόγος που θεωρώ ότι είμαστε αστρόσκονη.»

Στην επόμενη ερώτηση “— Τι είναι η Γη μέσα στο σύμπαν; Έχετε δηλώσει ότι το 95% του σύμπαντος παραμένει άγνωστο.” o καθηγητής Σιμόπουλος απαντά:
«Είναι πολύ απλό. Όλα όσα έχουμε ανακαλύψει έως σήμερα αποτελούν περίπου ένα τρισεκατομμύριο γαλαξίες. Κάθε γαλαξίας αποτελείται από περίπου εκατό με διακόσια δισεκατομμύρια άστρα και κάθε άστρο έχει γύρω του πλανήτες. Δηλαδή, μιλάμε για έναν τεράστιο αστρονομικό αριθμό. Όλα όσα σας ανέφερα αφορούν μόνο το 4,5% του σύμπαντος. Επομένως, υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό το οποίο δεν ξέρουμε από τι αποτελείται και το έχουμε ονομάσει σκοτεινή ύλη. Παράλληλα, από το 1997 έχουμε ανακαλύψει ότι υπάρχει κι ένα ποσοστό που έχουμε ονομάσει «σκοτεινή ενέργεια», μια απωθητική δύναμη η οποία αναγκάζει το σύμπαν να διαστέλλεται επιταχυνόμενα.»

Ο Albert Einstein είχε πει «Θέλω να γνωρίσω τις σκέψεις του Θεού. Τα υπόλοιπα είναι λεπτομέρειες.»

Όλοι ημείς που υπολειπόμεθα της ευφυΐας και των γνώσεων του Αλβέρτου, ας αρκεστούμε στους πανάξιους επιστήμονες Σιμόπουλο και Tonelli, για να κατανοήσουμε όλα εκείνα τα συμπαντικά θαυμαστά και να ξεφύγουμε έτσι από την πανδημική μας μιζέρια (και αγωνία).

Θερμές ευχές για Καλή Χρονιά γεμάτη με υγεία και πολλά, καλά βιβλία!

Ειρήνη Μανδηλαρά
Επικοινωνία : eleftheroudakispublications@gmail.com

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>