East West Street του Philippe Sands

Ο Phillipe Sands γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1960 από Εβραίους γονείς. Είναι διακεκριμένος νομικός, συγγραφέας γενικών και ακαδημαϊκών βιβλίων και συνεργάτης σε έγκυρα έντυπα, τα Financial Times, The Guardian, London Review of Books και Vanity Fair.

Ο Sands έχει ενεργήσει ως σύμβουλος και συνήγορος σε περιπτώσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεματικών τομέων. Επίσης έχει ενεργήσει και ως σύμβουλος σε περισσότερες από δύο δωδεκάδες υποθέσεις στο Διεθνές Δικαστήριο συμπεριλαμβανομένης και της δίκης για την έκδοση του Χιλιανού δικτάτορα Pinochet.

Το βιβλίο που θα μας απασχολήσει στην παρούσα βιβλιοπαρουσίαση είναι το βραβευμένο East West Street, το οποίο έχει μεταφραστεί σε 20 γλώσσες, δυστυχώς όχι (ακόμη;) στην Ελληνική.

Μια πρόσκληση για διάλεξη στην πόλη Λβιβ της δυτικής Ουκρανίας αποτέλεσε την αφορμή για τον διεθνώς αναγνωρισμένο δικηγόρο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Philippe Sands να προβεί σε μια βαθιά αναζήτηση για την προέλευση του Διεθνούς Δικαίου και να γεμίσει τα φοβερά κενά στην αποδεκατισμένη ιστορία της οικογένειάς του. Στη διάρκεια της όλης διαδικασίας ερευνά τα αποτελέσματα των νόμων που πρωτοδημιουργήθηκαν εκείνη τη εποχή και οριοθετεί τη μηχανή θανάτου που είχε κατασκευαστεί για να αφανίσει άτομα και κοινότητες.

Στις 20 Νοεμβρίου του 1945 στη Νυρεμβέργη , δέκα ακριβώς χρόνια μετά στον ίδιο τόπο που οι Εθνικοσοσιαλιστές νομιμοποίησαν τον αντισημιτισμό, η αρχαία Βαυαρική πόλη φιλοξένησε τις δίκες για τα εγκλήματα πολέμου, τα οποία έδωσαν τη γέννηση του σύγχρονου συστήματος του Διεθνούς Δικαίου.

Για πρώτη φορά στην Ιστορία, εθνικοί ηγέτες κατηγορήθηκαν για τις δολοφονικές πράξεις τους ενώπιον ενός Διεθνούς Δικαστηρίου. Ο Χέρμαν Γκέρινγκ και άλλοι κορυφαίοι Ναζί, όπως ο «χασάπης της Πολωνίας», ο Χανς Φρανκ, ο διακεκριμένος νομικός σύμβουλος του Χίτλερ και ο επικεφαλής της «Γενικής Κυβέρνησης» της κατεχόμενης Πολωνίας, συνάντησαν την τελική τους κρίση.

Ήταν επίσης εδώ που οι έννοιες «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» και «γενοκτονία», τόσο κεντρικές και σημαντικές για τη σύγχρονη πολιτική ζωή, «είχαν» την πρώτη τους αίθουσα δικαστηρίου.

Ο Sands με εξαιρετική λεπτομέρεια μας αποκαλύπτει την εξαιρετική ιστορία δύο εισαγγελέων της Νυρεμβέργης που τελικά συνειδητοποιούν ότι ο άντρας που διώκουν (Χανς Φρανκ) μπορεί να είναι ο κύριος υπεύθυνος για τη δολοφονία ολόκληρων οικογενειών και ομάδων στην κατεχόμενη Πολωνία, εντός και γύρω από το Λβιβ.

Αυτοί οι δύο αξιοθαύμαστοι άντρες – ο Hersch Lauterpacht και ο Rafael Lemkin – βρίσκονται στην καρδιά της εξερεύνησης του Sands, ενώ το «θήραμα» τους, ο προσωπικός δικηγόρος του Χίτλερ Χανς Φρανκ, αποδεικνύεται εξίσου συναρπαστικός χαρακτήρας.

Μέσω του Lauterpacht και του Lemkin, οι λέξεις/εκφράσεις «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» και «γενοκτονία» – εκείνη την εποχή αμφιλεγόμενες έννοιες – έγιναν μέρος τόσο των αποφάσεων στη Νυρεμβέργη όσο και του παγκόσμιου λεξικού του μίσους.

Αλλά το βιβλίο δεν πραγματεύεται μόνο η ιστορία των δικών της Νυρεμβέργης και των νόμων για τα ανθρώπινα δικαιώματα που τέθηκαν στον παγκόσμιο χάρτη. Ένα σκέλος του βιβλίου, και ίσως το πιο καταιγιστικό του, είναι ένα οικογενειακό memoir που αποκαλύπτει τη ζωή του μάλλον σιωπηρού μητρικού παππού, του Leon Buchholz, και της γυναίκας του, Rita. Όσο πιο βαθιά σκάβει ο Sands, τόσο περισσότερο εντοπίζει τα ζοφερά γεγονότα που κατέβαλλαν την οικογένειά του κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ως παιδί, και αργότερα ως νεαρός, ο Philippe επισκέφτηκε τους παππούδες του στο Παρίσι όπου ζούσαν. Ποτέ δεν έμαθε τίποτα περισσότερο από την ιστορία τους, εκτός από το ότι ήταν Εβραίοι που ήρθαν, στην περίπτωση του Leon, από το Λίμπεργκ και η Rita από τη Βιέννη. Τα απαίσια χρόνια του πολέμου, η απώλεια γονέων και συγγενών στα στρατόπεδα θανάτου ή η σκληρή και εξαντλητική περίοδος πριν από τον πόλεμο σπάνια αναφέρθηκαν…

Το βιβλίο East West Street αποτέλεσε τη βάση για το ντοκιμαντέρ « My Nazi Legacy: Τι έκαναν οι Πατέρες μας». Η ταινία σκηνοθετήθηκε από τον David Evans και έκανε πρεμιέρα τον Απρίλιο του 2015 στο Tribeca Film Festival. Στις κινηματογραφικές αίθουσες κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ στις 6 Νοεμβρίου 2015 και στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 20 Νοεμβρίου 2015.

Ο Sands έγραψε το σενάριο και εμφανίζεται στην ταινία μαζί με τους δύο γιους διακεκριμένων ναζιστών αξιωματούχων, τον Niklas Frank (γιο του Hans Frank, τον Γενικό Κυβερνήτη της κατεχόμενης Πολωνίας) και τον Horst von Wächter (γιο του Otto von Wächter, τον Κυβερνήτη της Κρακοβίας και της Γαλικίας).

Το ντοκιμαντέρ, το οποίο διερευνά τη σχέση μεταξύ των δύο γιων και των πατέρων τους, κέρδισε το Βραβείο του Προέδρου του Yad Vashem στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ιερουσαλήμ και ανακηρύχθηκε Καλύτερο Ντοκιμαντέρ στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Στοκχόλμης.

Το βιβλίο περιέχει πολιτικούς χάρτες της εποχής πριν και κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, σελίδες χειρόγραφων και σπάνιες φωτογραφίες.

“Is it possible that the antonym of ‘forgetting’ is not ‘remembering’, but justice?” Yosef Yerushalmi.

Καλή ανάγνωση σε όσους το επιλέξουν.

Ειρήνη Μανδηλαρά.

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>