Monthly Archives: Ιουνίου 2016

MANFRED DIERKS – «ΡΕΒΕΚΚΑ»

RebekkaEx_Layout 1
Αίγυπτος. Αλεξάνδρεια πάνω από μισό αιώνα πριν. Τη δεκαετία του 1950 στη ξακουστή πόλη της Αλεξάνδρειας ο Ελληνισμός έφτανε τις 150.000 ψυχές. Στην είσοδο της πόλης έστεκε η επιγραφή «Αλεξάνδρεια» γραμμένη στα ελληνικά και τα δύο τεράστια, επιβλητικά αγάλματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, το ένα στη κεντρικότερη πλατεία της πόλης και το άλλο έξω από τη νέα βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, θύμιζαν στους ανά τους αιώνες κατοίκους της τη ρήση του μεγάλου μας στρατηλάτη : «Εδώ θα κτίσουμε μία μεγάλη πόλη, εδώ τα μνημεία, εδώ τους δρόμους, εδώ τους ναούς. Κι εκεί θα καίει μέρα-νύχτα μία φωτιά που θα οδηγεί τα καράβια από την Ελλάδα στην Αίγυπτο». Σε αυτή τη πόλη που έζησαν ο Κωνσταντίνος Καβάφης, η Πηνελόπη Δέλτα, που μεγαλούργησαν ο Μιχαήλ Τοσίτσας, ο Εμμανουήλ Μπενάκης και που η επανάσταση του Νάσερ οδήγησε τους Έλληνες στο ξεριζωμό, ξεκινά και καταλήγει αυτή η ενδιαφέρουσα μυθιστορία του Μάνφρεντ Ντιρκς με το τίτλο «Ρεβέκκα».

Ο Λουτς Βόλτερς είναι φοιτητής της Φιλοσοφίας. Έχοντας κολλήσει στη διδακτορική του διατριβή και θέλοντας να ξεφύγει από τη καταπιεστική αρραβωνιαστικιά του, βρίσκει καταφύγιο στη θάλασσα. Με το κρουαζιερόπλοιο που εργάζεται φτάνει την άνοιξη του 1957 στην Αλεξάνδρεια. Για τον Λουτς η Αλεξάνδρεια είχε δύο όψεις. Ήταν η Ανατολή που είχε διαβάσει στα βιβλία αλλά κι η γενέτειρα του γνωστικισμού. Δυσκόλευε αλλά και σαγήνευε το νεαρό Γερμανό φοιτητή η σκέψη πως, η χαρά της φιλόδοξης, εγωιστικής υπόθεσης περί Θεού και Κόσμου είχε κάποτε το σπίτι της εδώ στην Αλεξάνδρεια. Το αγάπησε με μιας αυτό, το πιο σημαντικό λιμάνι του Λεβάντε. Το απαλό θαλασσινό αεράκι του που περνούσε μέσα από τα κατάρτια των πλοίων. Τις γλυκές οσμές των σύκων, των κρεμμυδιών και του βαμβακιού. Τα παλαμάρια που τύλιγαν ναυτικοί με φέσια και τα πετούσαν με μεγάλη ευκολία στις γωνίες.

Ο Λουτς έχοντας άδεια λίγες μέρες φιλοξενείται από την οικογένεια Τσαγκάρη. Μία γνωστή οικογένεια επιχειρηματιών που μένει στην Ιμπραιμίγια. Μία περιοχή γεμάτη φαρδιές λεωφόρους, πράσινες εκτάσεις, γήπεδα και πάρκα. Η επιστολή, του συνάδελφου του λοστρόμου από το πλοίο, την οποία ανέλαβε να παραδώσει, αφορά το πιο μυστηριώδες μέλος της οικογένειας αυτής. Μίας γυναίκας που ακούει στο όνομα Ρεβέκκα Καμίτση. Η Ρεβέκκα μένει σε ένα παλιό σπιτάκι στην Κορνίς στο δυτικό λιμάνι. Η γνωριμία του με αυτή την Ελληνίδα πρόκειται να του αλλάξει τη ζωή.

Ο Λουτς κι η Ρεβέκκα θα βιώσουν μία σφοδρή ερωτική σχέση. Η αγάπη τους όμως δεν θα οδηγήσει σε μία ευτυχισμένη εκπλήρωση. Η Ρεβέκκα φορά έναν βαρύ μανδύα ενοχής που τον κουβαλά στους ώμους της από την εποχή του πολέμου. Μεταξύ του έρωτα, των υπέροχων Αλεξανδρινών τοπίων, των εξωτικών γεύσεων και των ατέλειωτων περιπάτων έρχεται στο φως αργά, κομματιαστά, επώδυνα το παρελθόν της Ρεβέκκας. Διηγείται τη σκοτεινή ιστορία της στο Λουτς φορώντας τη στρατιωτική στολή της. Τη διηγείται με δύναμη, σαρκασμό, υπερηφάνεια κι απελπισία. Όλα ξεκινούν στα 1941 στη Λέρο και την αντίσταση κατά των κατακτητών. Περνούν μέσα από τους δύο της έρωτες, για έναν Έλληνα Ιερολοχίτη και για έναν Εβραίο παρτιζάνο μέλος του ΕΛΑΣ, μέσα από τη καταναγκαστική, φαινομενική της συνεργασία της με τους Γερμανούς, μέσα από τη πείνα, τις εκτελέσεις, το θάνατο. Η Ρεβέκκα ένιωσε την ανάγκη για μία ομολογία κι ο Λουτς πρέπει να μείνει εκεί για να την ακούσει. Να ταξιδέψει μαζί της πίσω στο χρόνο, να περπατήσει στα σοκάκια της Λέρου, να ψαρέψει με τους ψαράδες της, να χωθεί στις βαθιές, θαλασσινές σπηλιές της, να αφουγκραστεί τη ψιθυριστή αγωνία των κατοίκων της. Πρέπει να επιβιβαστεί μαζί με τη πανέμορφη Ρεβέκκα του σε εκείνη τη παλιά ξύλινη βάρκα, τη γεμάτη νομίσματα, πετράδια και χρυσό και να λικνιστούν χαμένοι στα σπλάχνα της πάνω στα μικρά, σκληρά κύματα του πολέμου, της αντίστασης και της προδοσίας. Τη «χρυσή» αυτή βάρκα του ολέθρου και του θανάτου που θα στοιχειώσει δεκάδες ζωές.

Ο καθηγητής της Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Όλντενμπουργκ Μάνφρεντ Ντίρκς, εκμεταλλευόμενος με τον καλύτερο τρόπο τις γνώσεις του για την Ελλάδα, την Ελληνική Αντίσταση και την πάλαι ποτέ κραταιά Ελληνική Κοινότητα της Αλεξάνδρειας, μας προσφέρει ένα μεστό, σφικτογραμμένο μυθιστόρημα με ανθρώπινους, ρεαλιστικούς ήρωες που βιώνουν τις ζωές και τη μοίρα τους με μία παθιασμένη, περήφανη δύναμη. Οι ήρωες του βιβλίου δεν διστάζουν να μετρήσουν το μέγεθος των ανεκπλήρωτων ονείρων και των λαθών τους, φτάνοντας έτσι εν τέλει στον εξαγνισμό και στη πολυπόθητη λύτρωση τους.

Στα ελληνικά από τις εκδόσεις Λιβάνη.

(Πρωτότυπος τίτλος : «Revecca. In Leros liegt das Gold für Alexandria»)

Ειρήνη Μανδηλαρά.