Monthly Archives: Ιανουαρίου 2015

Index librorum prohibitorum

bba1

Η πρώτη έκδοση του Index librorum prohibitorum
(Κατάλογος απαγορευμένων βιβλίων)
έγινε στην Ολλανδία το 1529 και καταργήθηκε
437 χρόνια αργότερα δηλαδή το 1966.
Το τελευταίο update του Index έγινε το 1948
και μέχρι τότε είχαν φιλοξενηθεί στις σελίδες του
μεγάλοι συγγραφείς, φιλόσοφοι, διανοητές κι επιστήμονες
όπως οι Κοπέρνικος, Βολτέρος, Καντ, Μπαλζάκ, Ουγκό,
Ζολά, Σαρτρ, Ζιντ, Σπινόζα, Λακ, Καζαντζάκης κ.ά.
Όταν το 1954 απαγορεύτηκε από την εκκλησία
«Ο Τελευταίος Πειρασμός», ο Νίκος Καζαντζάκης
απάντησε «Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες,
σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να ’ναι η συνείδησή σας
τόσο καθαρή, όσο είναι η δική μου
και να ’στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ…»
Αρκετοί συγγραφείς αναγκάστηκαν να πρωτοεκδώσουν
τα έργα τους μακριά από τις πατρίδες τους.
Π.χ. ο Τζόυς τον «Οδυσσέα» κι ο Μπάροουζ «Το Γυμνό Γεύμα».
Τελικά τα βιβλία τους όχι μόνο θα επιβάλλονταν σε αυτές
αλλά θα έμπαιναν και στις λίστες των ευπωλητων.
Ακολουθούν κάποια από τα πιο φημισμένα κι αγαπημένα
απαγορευμένα εκείνα βιβλία:
BRAVE NEW WORLD – ALDOUS HUXLEY (1932)
THE GRAPES OF WRATH – JOHN STEINBECK (1939)
TROPIC OF CANCER – HENRY MILLER (1934)
SLAUGHTERHOUSE-FIVE – KURT VONNEGUT (1969)
THE SATANIC VERSES – SALMAN RUSHDIE (1988)
THE PERKS OF BEING A WALLFLOWER – STEPHEN CHOBSKY (1999)
THINGS FALL APART – CHINUA ACHEBE (1958)
AMERICAN PSYCHO – BRETT EASTON ELLIS (1991)
THE METAMORPHOSIS – FRANZ KAFKA (1915)
LOLITA – VLADIMIR NABOKOV (1955)
(πηγή : shortlist.com)
O Potter Stewart είχε πει πως
«η λογοκρισια δειχνει την ελλειψη αυτοπεποιθησης μιας κοινωνιας».
Θα μπορούσαμε να το θέσουμε ανάστροφα ως ερώτηση
Έχουν οι κοινωνίες μας την αυτοπεποίθηση να μην λογοκρίνουν;

«ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ».Darren Oldridge.

Στις 325 σελίδες του βιβλίου του (ελληνόγλωσση έκδοση)
ο καθηγητής Ιστορίας του Worcester University College
Darren Oldridge παρουσιάζει τη γοητευτική και συνάμα
ευαίσθητη εξερεύνηση του, αναφορικά με τις πεποιθήσεις
και τις δοξασίες που μοιράζονταν τόσο οι μορφωμένοι
όσο κι οι αναλφάβητοι άνθρωποι της Ευρώπης και
της Νότιας Αμερικής πριν από τον ερχομό του δικού μας
νεωτερικού κόσμου.
Ο Oldridge αναφέρει πως ο σκοπός της συγγραφής
αυτού του βιβλίου, που δεν χαρακτηρίζεται ως συμβατά ιστορικό,
δεν είχε σαν στόχο του να προσφέρει μία γκράντ γκινιόλ
φαντασμαγορία αλλά περισσότερο να μοιάσει με άλμπουμ
παλιών φωτογραφιών, στο οποίο κανονικοί άνθρωποι
εμφανίζονται με παλιά, ντεμοντέ ρούχα.
Διαβάζοντας το βιβλίο θα λέγαμε πιο συγκεκριμένα
με παράξενες ιδέες, περίεργες αντιλήψεις

και προκαταλήψεις.
Η σοβαρή αυτή μελέτη απλώνεται χρονικά από τον
ύστερο Μεσαίωνα έως και τα τέλη του 17ου αιώνα.
Λόγιοι, ευγενείς, θεολόγοι, δικαστές αλλά κι απλοί
αστοί και χωρικοί εκείνης της εποχής έχοντας κατά νου
τα πνευματικά πλαίσια στα οποία έζησαν
και στη ψυχή τους «τις καλύτερες προθέσεις»
μας ενημερώνουν, μας νουθετούν, μας συμβουλεύουν
και μας προειδοποιούν για το πως να αντιμετωπίσουμε
παράξενους κινδύνους, περιπέτειες, ερωτήματα και
προβληματισμούς στα οποία μπροστά δύναται
ανυποψίαστοι να βρεθούμε.
Εάν ακούσουμε ένα μήλο στην άκρη μίας γέφυρας
να φωνάζει, ε τότε είναι σίγουρα δαιμονισμένο
και θα πρέπει να το αποφύγουμε.
Εάν μία γουρούνα σκοτώσει ένα παιδάκι, θα έχει
μία δίκαιη δίκη με υπεράσπιση αλλά στο τέλος
θα καταδικαστεί και θα απαγχονιστεί.
Τα γουρουνάκια της ωστόσο, σαν απλοί και μόνο θεατές
του εγκλήματος θα έχουν το έλεος του δικαστηρίου
αλλά και τη παρακολούθηση του για τη πρόληψη
τυχόν μελλονικών κακουργημάτων.
Ο καλύτερος τρόπος να ακινητοποιήσεις ένα δαίμονα
είναι να τον αρπάξεις από τη μύτη με ένα ζευγάρι τσιμπίδες.
Πεθαίνοντας θα κριθούμε ή στη Δευτέρα Παρουσία;
Είναι κήπος ο Παράδεισος και που βρίσκεται;
Ξαναγινόμαστε νέοι όταν πεθάνουμε;
Αρκεί στη Κόλαση η έκταση της Ιταλικής Χερσονήσου
ή καταλαμβάνει ολόκληρη την τεράστια κοιλότητα
των εγκάτων της γης;
Από μπροστά μας θα παρελάσουν μάγισσες, δαιμονισμένοι,
λυκάνθρωποι, νεκροζώντανοι αλλά κι άγγελοι,
αγαθοί κι έκπτωτοι, που θα χωρούν στο κεφάλι μίας καρφίτσας.
Όλα αυτά τα πλάσματα θα δοκιμάσουν προκλητικά
τη λογική μας και γενικότερα τα παρόντα λογικά συστήματα.
Με έξυπνο τρόπο θα μας πείσουν να ρίξουμε μία
προσεκτικότερη ματιά και στα δικά μας ήθη, τα πιστεύω μας
και τις συμπεριφορές μας, τα οποία «περιέργως» δεν είναι
και τόσο πολύ διαφορετικά από εκείνα
των προνεωτερικών ανθρώπων.

http://books.gr/catalog/product/view/id/185265/

Ειρήνη Μανδηλαρά.