Monthly Archives: Ιουνίου 2014

9. Η Άγνοια είναι Δύναμη: Πολύ σκληρός για … Einstellung

Στο βιβλίο 1984 του George Orwell τα τρία βασικά συνθήματα του Υπουργείου Αλήθειας (υιοθετώντας τη λογική της «Διπλής Σκέψης») είναι: «Ο Πόλεμος είναι Ειρήνη. Η Ελευθερία είναι Σκλαβιά. Η Άγνοια είναι Δύναμη.» Ο Orwell βέβαια, αποδίδει στα συνθήματα αυτά αρνητικό χαρακτήρα και τα χρησιμοποιεί για να συνοψίσει στον αναγνώστη την πεμπτουσία του τρόπου χειραγώγησης των πολιτών από το Κόμμα. Για παράδειγμα, το τρίτο σύνθημα υπονοεί εμμέσως πλην σαφώς ότι η άγνοια των πολιτών είναι δύναμη για το Κόμμα.

Σύμφωνα όμως με επιστημονικές μελέτες (αλλά ακόμα και με απτά παραδείγματα της καθημερινής μας ζωής) υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου – σε αντίθεση με αυτό που υποδεικνύει η «κοινή λογική» και με αυτά που μας μαθαίνουν στο σχολείο – «Η Άγνοια είναι Δύναμη».

«Ποιος από τους δύο κίτρινους κύκλους είναι μεγαλύτερος

circles

Όταν έδειξα την παραπάνω εικόνα σε 10 φοιτητές και τους ρώτησα ποιος από τους δύο κίτρινους κύκλους είναι μεγαλύτερος, όλοι ανεξαιρέτως απάντησαν ότι οι κύκλοι έχουν το ίδιο μέγεθος. Όταν τους ρώτησα γιατί το πιστεύουν αυτό, παραδέχτηκαν ότι στο παρελθόν είχαν ξαναδεί αντίστοιχες εικόνες σε τεστ με οπτικές απάτες, όπου η σωστή απάντηση είναι ότι τα δύο σχήματα, αν και δείχνουν διαφορετικά λόγω των άλλων σχημάτων που τα πλαισιώνουν, είναι ακριβώς τα ίδια. Όταν έκανα την ίδια ερώτηση σε 5 παιδάκια 3-6 ετών, όλα έδειξαν τον κύκλο στα δεξιά, ο οποίος όντως είναι κατά 8% μεγαλύτερος. Με άλλα λόγια, η προϋπάρχουσα γνώση των ενηλίκων τους επέβαλε μια απάντηση την οποία υιοθέτησαν αβίαστα παρόλο που ήταν αντίθετη με αυτό που τους υποδείκνυε ο εγκέφαλός τους. Αυτό βέβαια, δεν είναι τυχαίο, αφού ένα από τα βασικά στοιχεία της σχολικής εκπαίδευσης είναι ότι η «γνώση» είναι πάντα πιο σημαντική από τη διαίσθηση και την προσωπική εμπειρία. Από την άλλη, η άγνοια των μικρών παιδιών, όπως και στο παραμύθι με τα καινούρια ρούχα του αυτοκράτορα, τους επέτρεψε να μην είναι προκατειλημμένα και να δηλώσουν αυθόρμητα μια τόσο προφανή αλήθεια.

Τα καινούρια ρούχα του αυτοκράτορα. Εικονογράφηση του Vilhelm Pedersen (1820 – 1859). [πηγή: Wikipedia]

Η περίπτωση αυτή είναι ένα απλό παράδειγμα, ενός φαινομένου το οποίο επιστημονικά αποκαλείται “Einstellung effect” (σε ελεύθερη μετάφραση «το αποτέλεσμα της Ρύθμισης»), του οποίου «νονός» ήταν o Abraham Luchins. Ο  Luchins το 1942 διεξήγαγε μια σειρά από πειράματα στα οποία οι συμμετέχοντες έπρεπε να μετρήσουν συγκεκριμένες ποσότητες νερού χρησιμοποιώντας 3 κανάτες γνωστής χωρητικότητας. Οι συμμετέχοντες, 483 παιδιά ηλικίας 9-12 ετών, ήταν χωρισμένοι σε 2 ομάδες. Στην ομάδα Α έδωσε πρώτα 5 προβλήματα «προπόνησης», προτού τους αναθέσει να επιλύσουν τα 4 προβλήματα του πειράματος. Τα προβλήματα «προπόνησης» απαιτούσαν όλα ακριβώς την ίδια προσέγγιση για να επιλυθούν. Στην ομάδα Β («ομάδα ελέγχου»), δεν έδωσε καθόλου προβλήματα «προπόνησης». Αυτό που προέκυψε μέσα από τα πειράματα αυτά ήταν ότι η ομάδα Α κατά κανόνα υιοθετούσε τη λύση που είχε μάθει στην προπόνηση ακόμα και αν για τα τελικά προβλήματα υπήρχε απλούστερη ή και εντελώς διαφορετική λύση, ενώ η ομάδα Β δεν επέδειξε τέτοιου είδους συμπεριφορά. Το ενδιαφέρον είναι ότι όταν σε αντίστοιχα πειράματα (που διεξήγαγε το 1950 μαζί με τη γυναίκα του Edith Hirsch Luchins) δόθηκε στους συμμετέχοντες προφορικά η προειδοποίηση «μην είστε τυφλοί», το φαινόμενο Einstellung μειώθηκε αισθητά. Επίσης παρατήρησαν ότι σε περιπτώσεις όπου η πίεση αυξάνεται (π.χ., λόγω χρονικών περιορισμών, κρισιμότητας του διαγωνίσματος) η επίδραση του φαινομένου Einstellung αυξάνεται δραματικά.

Woman Pouring Water into a Jar, Gerrit Dou, c.1640, Musée du Louvre, Paris
(πηγή: WikiArt)

Στην ταινία “Die Hard III with a vengeance” (Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει 3) ο John McLane (Bruce Willis) μαζί με τον Zeus (Samuel L. Jackson) καλούνται να επιλύσουν μια σειρά από δύσκολους γρίφους προκειμένου να σώσουν την πόλη από τον σατανικό Peter Krieg (Jeremy Irons). Ο τέταρτος γρίφος είναι το πρόβλημα με τις κανάτες, καθώς πρέπει να μετρήσουν ακριβώς 4 γαλόνια χρησιμοποιώντας δοχεία των πέντε και των τριών γαλονιών.

Το σχετικό απόσπασμα από την ταινία:

Υπάρχουν επίσης πρόσφατες μελέτες σχετικά με το σκάκι (ένα ενδιαφέρον άρθρο είναι το «Psychological warfare and Einstellung effect» των Heather Sheridan και Rick Lahaye), οι οποίες αναφέρουν ότι και σε αυτό το χώρο υπάρχει έντονο το φαινόμενο Einstellung και μάλιστα επηρεάζει εξίσου τους νέους όσο και τους έμπειρους παίκτες (και οι δύο κατηγορίες έχουν περίπου 50% πιθανότητα να πέσουν θύματά του), ωθώντας τους να καταναλώνουν περισσότερο χρόνο εξετάζοντας οικίες λύσεις και λιγότερο αναζητώντας νέες, με αποτέλεσμα πολύ συχνά να επιλέγουν μια οικία λύση ακόμα και όταν αυτή δεν είναι η βέλτιστη δυνατή (η διαφορά ανάμεσα στους έμπειρους και τους άπειρους είναι ότι οι πρώτοι όταν δεν επιλέγουν μια «Einstellung» λύση, διαλέγουν τη βέλτιστη δυνατή, ενώ οι δεύτεροι επιλέγουν – πλην ελάχιστων εξαιρέσεων – μια ακόμα χειρότερη). Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι ο Emanuel Lasker, Γερμανός μαθηματικός, φιλόσοφος και Παγκόσμιος Πρωταθλητής στο σκάκι για 27 ολόκληρα χρόνια (από το 1894 ως το 1921), έδινε την εξής συμβουλή επιτυχίας:»όταν δεις μια καλή κίνηση – περίμενε – και αναζήτησε μια καλύτερη!»

Με βάση τα παραπάνω, αν αναλογιστεί κανείς το εκπαιδευτικό μας σύστημα, αντιλαμβάνεται ότι – σε μεγάλο βαθμό – δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια μαραθώνια «προπόνηση» για το φαινόμενο  Einstellung – ένας τεράστιος μηχανισμός «Ρύθμισης» των παιδικών εγκεφάλων, καθώς, από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού ως και τα τελευταία έτη του Πανεπιστημίου, οι μαθητές «εκπαιδεύονται» συστηματικά στο αναπαράγουν ξανά και ξανά τις ίδιες «σωστές» λύσεις και προδιαγεγραμμένες απαντήσεις ενός εθνικού «τυφλοσούρτη», σε όλα ανεξαιρέτως τα μαθήματα από τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες έως ακόμη και την Έκθεση.

 

Σημαντική σημείωση: Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, θα πρέπει να τονίσω στο σημείο αυτό ότι το συγκεκριμένο άρθρο δεν προσπαθεί να προπαγανδίσει ότι η άγνοια είναι καλό πράγμα και η γνώση κακό (ούτως ή άλλως, η γενικότερη φιλοσοφία και προσέγγιση του blog είναι ότι στο χώρο της σκέψης δεν μπορούν να υπάρχουν δίπολα τύπου άσπρο-μαύρο). Από την άλλη όμως, η γνώση δεν είναι απόλυτη, ούτε και σταθερή. Ιδιαίτερα στον χώρο της επιστήμης, η «μοίρα» κάθε γνώσης είναι αναπόφευκτα κάποια στιγμή να επεκταθεί, να διορθωθεί ή ακόμη και να καταργηθεί. Έτσι λοιπόν, είναι σημαντικό κανείς να έχει ανοικτό μυαλό και να μην προσκολλάται σε κάτι επειδή «έτσι το έμαθε». Τα μεγάλα άλματα στην ανθρώπινη σκέψη συνήθως δεν γίνονται συμπληρώνοντας προϋπάρχουσες γνώσεις, αλλά ανατρέποντας εντελώς τις εκάστοτε θεωρίες και δεδομένα. Γι’ αυτό άλλωστε συνήθως τα βαφτίζουμε και «επαναστάσεις». Επιπλέον, όταν μιλάμε για καινοτομία, αυτή αναγκαστικά μόνο στο χώρο της άγνοιας μπορεί να αναζητηθεί. Επομένως, δεν είναι κακό μερικές φορές προτού αναζητήσουμε μια λύση σε ένα πρόβλημα μέσα από τις γνώσεις άλλων, να σχηματίσουμε πρώτα τη δική μας λύση, έχοντας φυσικά «επίγνωση της άγνοιάς μας». Στη συνέχεια, αφού αποκτήσουμε σχετικές γνώσεις μπορούμε να δούμε και να συγκρίνουμε μήπως η άγνοια, μας επέτρεψε να σκεφτούμε κάτι το διαφορετικό. Σε περίπτωση που εμείς είμαστε ήδη γνώστες (και άρα προκατειλημμένοι), μπορούμε κάλλιστα να ρωτήσουμε κάποιον που δεν γνωρίζει και να προσπαθήσουμε να αναζητήσουμε καινοτόμα στοιχεία μέσα από τη δική του οπτική γωνία.

Τα σχετικά άρθρα των Luchins:

  • Luchins, A. S. Mechanization in problem solving – the effect of Einstellung. Psychological Monographs, 54, No. 6, 95 (1942)
  • Luchins, A. S., & Luchins, E. H. (1950). New experimental attempts at preventing mechanization in problem solving. Journal of General Psychology, 42, 279–297.

8. Abba-Dabba-Ooga-Booga … ουκ εν τω πολέμω θνήξεις

Το ενδιαφέρον βιβλίο του Craig Conley με τίτλο «Magic Words: A Dictionary» περιλαμβάνει μια συλλογή από 720 μαγικές λέξεις και φράσεις από όλον τον κόσμο, οι οποίες συνοδεύονται από περιγραφές σχετικά με την προέλευσή τους, καθώς και από ιστορικά και άλλα στοιχεία (σημ.: το βιβλίο υπάρχει και on-line).  Διαβάζοντας κανείς τον πίνακα περιεχομένων μπορεί να δει ότι πάρα πολλές από αυτές (αν όχι οι περισσότερες) είναι λέξεις δίχως νόημα, δηλ. «ανοησίες», όπως για παράδειγμα “Abracadabra”, “Alakazam”, και η αγαπημένη μου “Abba-Dabba-Ooga-Booga-Hoojee-Goojee-Yabba-Dabba-Doo”. Και όποιος έχει διαβάσει ή δει τις ιστορίες του Harry Potter, θα έχει παρατηρήσει ίσως ότι όλα τα ξόρκια είναι ακαταλαβίστικες λέξεις (στη συγκεκριμένη περίπτωση, η J. K. Rowling έχει χρησιμοποιήσει λέξεις δίχως νόημα που προέρχονται ή μοιάζουν με Λατινικές).

Τα ξόρκια από τις ταινίες του Harry Potter:

Αυτό βέβαια, δε συμβαίνει καθόλου τυχαία. Η «ανοησία» (δηλ., η έλλειψη συγκεκριμένου ή μοναδικού νοήματος) είναι πολύ πιο ισχυρή από το νόημα, κυρίως επειδή μπορεί να αποκτήσει οποιοδήποτε νόημα, αφήνοντας έτσι ανοιχτό ένα «παραθυράκι» για να παρεισφρήσει η φαντασία. Η ίδια μαγική λέξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βγάλει ένας ταχυδακτυλουργός ένα κουνέλι από το καπέλο του ή για να μετατρέψει μια μάγισσα έναν πρίγκιπα σε βάτραχο. Οι δυνάμεις και τα όρια μιας «ανόητης» λέξης περιορίζονται μόνο από τη φαντασία και τη δημιουργικότητα αυτού που την προφέρει. Όταν όμως μια μαγική λέξη είναι έστω και μερικώς κατανοητή, τότε οι δυνάμεις της αυτομάτως μειώνονται. Για παράδειγμα, η φράση «σουσάμι άνοιξε» μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για να ανοίξει τη σπηλιά των 40 κλεφτών ή το πολύ-πολύ την πόρτα από κάποιο «έξυπνο» σπίτι του μέλλοντος.

Παρεμπιπτόντως, το Abracadabra – ή Αβρακαδάβρα(!) στην Ελληνική του απόδοση όπως το βρήκα στη Βικιπαίδεια – είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περίπτωση «ανόητης» μαγικής λέξης, καθώς η προέλευσή του χάνεται στα βάθη των αιώνων, έχει χρησιμοποιηθεί από μια πληθώρα πολιτισμών και συναντάται σε πολλές γλώσσες σε όλο τον κόσμο. Μάλιστα, υπάρχει η εικασία ότι είναι διεθνώς η  περισσότερο οικουμενικά υιοθετημένη φράση που προφέρεται σε τόσες πολλές γλώσσες αυτολεξεί, δίχως μετάφραση, Η πιο διαδεδομένη άποψη είναι ότι προέρχεται από την Αραμαϊκή γλώσσα , η οποία συγγενεύει στενά με την εβραϊκή και η προέλευσή του αποδίδεται στους Χαλδαίους, έναν Βιβλικό λαό από τη Βαβυλώνα που υπήρξε μεταξύ του 10ου και του 6ου αιώνα π.Χ.. Η πρώτη γνωστή αναφορά της είναι σε ένα βιβλίο του 3ου αιώνα μ.Χ. με τίτλο Liber Medicinalis του ιατροφιλόσοφου Serenus Sammonicus και αφορά στην κατασκευή φυλαχτών με ιατρικές ιδιότητες.

Η ιέρεια των Δελφών, πίνακας του Τζων Κόλιερ, 1891
[πηγη: Wikimedia Commons]

Όμως δεν είναι μόνο στη μαγεία, στα παραμύθια και στα ταχυδακτυλουργικά κόλπα όπου η δύναμη των «ανόητων» λέξεων και φράσεων είναι τόσο μεγάλη.  Από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως και τον 4ο αιώνα μ.Χ. το μαντείο των Δελφών αποτελούσε το γνωστότερο μαντείο της Αρχαίας Ελλάδας και του τότε γνωστού κόσμου. Εκεί, η Πυθία, η Πρωθιέρεια του Θεού Απόλλωνα, χρησμοδοτούσε σε κατάσταση έκστασης, καθισμένη σε έναν τρίποδα πάνω από ένα χάσμα γης που ανέδιδε αναθυμιάσεις. Οι ακατάληπτοι χρησμοί της Πυθίας «μεταφράζονταν» σε έμμετρους διφορούμενους στίχους από έναν ιερέα – τον «προφήτη». Με άλλα λόγια, οι «ανοησίες» της Πυθίας, μεταφράζονταν σε περισσότερο κατανοητές «ανοησίες». Σε αυτήν την περίπτωση, η ανοησία είχε διττό ρόλο: αφενός, αναδείκνυε το γεγονός ότι ένας κοινός θνητός δεν θα μπορούσε ποτέ να επικοινωνήσει απευθείας με έναν θεό (αλλιώς το μαντείο δεν θα είχε κανέναν ρόλο) και αφετέρου, ένας θεός δεν θα μπορούσε ποτέ να κάνει λάθος (αλλιώς το μαντείο δεν θα είχε δύναμη) – οι θνητοί είναι αυτοί που ενίοτε ενδέχεται να μην καταλάβαιναν σωστά τα «λεγόμενά» του. Παρόλο λοιπόν που οι άνθρωποι γνώριζαν ότι ο χρησμός που θα λάβαιναν θα ήταν «μεταφρασμένος» και διφορούμενος, το μαντείο των Δελφών θεωρούταν το εγκυρότερο όλων και είχε τεράστια δύναμη, ενώ η συμβουλή του θεωρούταν απαραίτητη τόσο για καθημερινά, όσο και για εξαιρετικά σημαντικά θέματα όπως οι πόλεμοι και οι αποικισμοί. 

Ο πιο διάσημος ίσως χρησμός της Πυθίας, είναι ο περίφημος «Ήξεις, αφήξεις ουκ, εν τω πολέμω θνήξεις» (από όπου μας έχει μείνει και η έκφραση «Ήξεις, αφήξεις»), τον οποίο όμως όπως διάβασα πρόσφατα σε ένα άρθρο του Νίκου Σαραντάκου με τίτλο «Ήξεις χωρίς αφίξεις», ουδέποτε φαίνεται να έχει ειπωθεί από το Μαντείο των Δελφών, καθώς δεν αναφέρεται πουθενά στην αρχαία γραμματεία, ούτε αυτολεξεί, ούτε καν στο περίπου.

7. Alexander Graham Bell: Χαμένος (αλλά και κερδισμένος) στη μετάφραση…

Ο Alexander Graham Bell από την ηλικία των 18 ετών πειραματιζόταν με τη μετάδοση του ήχου. Κάποια στιγμή συνέταξε μια σύντομη αναφορά και την έστειλε στον Alexander John Ellis, έναν συνάδελφο του πατέρα του, ο οποίος ήταν μαθηματικός και φιλόλογος (!), πολύ γνωστός για τη δουλειά του στο πεδίο της Φωνητικής. Ο Ellis απάντησε στον Bell ότι τα πειράματα που ανέφερε ήταν συναφή με δουλειά η οποία ήδη διεξαγόταν στη Γερμανία και του έστειλε μάλιστα ένα αντίγραφο της διατριβής του Hermann von Helmholtz με τίτλο «Die Lehre von den Tonempfindungen als physiologische Grundlage für die Theorie der Musik» (Επί της αίσθησης του τόνου ως φυσιολογική βάση της θεωρίας της μουσικήςεδώ στα Αγγλικά).

Ο Alexander Graham Bell μιλάει στο τηλέφωνο. [πηγή: Wikimedia Commons]

Ο Bell καταρχάς απογοητεύτηκε όταν έμαθε πως αυτό που θεωρούσε ως καινοτόμες δικές του ιδέες, είχαν ήδη εφαρμοστεί την πράξη από κάποιον άλλο, αλλά δεν το έβαλε και κάτω. Αποφάσισε λοιπόν να κάνει κάτι λιγότερο φιλόδοξο από το αρχικό του σχέδιο και να επεκτείνει τη δημοσιευμένη δουλειά του Helmholtz.

Ένας συντονιστής Helmholtz. [πηγή: Wikimedia Commons]

Ο Helmholtz στο κείμενό του υποστήριζε ότι ήταν δυνατόν οι ήχοι των φωνηέντων να παραχθούν χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό ηλεκτρικών διαπασών και αντηχείων. O Bell όμως, καθώς αφενός δεν γνώριζε Γερμανικά και αφετέρου είχε στο μυαλό του αυτό που ο ίδιος προσπαθούσε να επιτύχει, έβγαλε το (λανθασμένο) συμπέρασμα ότι ο Helmholtz είχε κατασκευάσει ένα μηχάνημα το οποίο όχι μόνο παρήγαγε, αλλά επίσης μετέδιδε τους ήχους των φωνηέντων. Έτσι, αποφάσισε να πειραματιστεί με κάτι το οποίο έδειχνε να είναι απόλυτα εφικτό – να επεκτείνει τις δυνατότητες του μηχανήματος ώστε να μπορεί να μεταδίδει και άλλους ήχους (π.χ., σύμφωνα).

Αυτό το λάθος τελικά τον οδήγησε στην εφεύρεση του τηλεφώνου και όπως αργότερα παραδέχτηκε: «Δίχως να γνωρίζω πολλά σχετικά με το θέμα, πίστεψα ότι εάν ο ήχος των φωνηέντων μπορούσε να παραχθεί με ηλεκτρικά μέσα, τότε θα μπορούσαν να παραχθούν αντίστοιχα και τα σύμφωνα, και ο αρθρωμένος λόγος… Νόμιζα ότι ο Helmholtz το είχε ήδη καταφέρει … και ότι αποτυχία μου οφειλόταν μόνο στην άγνοια μου σχετικά με τον ηλεκτρισμό. Ήταν μια πολύτιμη γκάφα … Μου έδωσε αυτοπεποίθηση. Αν μπορούσα να διαβάσω Γερμανικά εκείνη την εποχή, ίσως να μην είχα ξεκινήσει τα πειράματά μου!» [Πηγή: Shulman,S. The Telephone Gambit: Chasing Alexander Graham Bell’s Secret. W. W. Norton & Company  (2008), 48]

Όπως και στις περιπτώσεις του Orson Welles και του George Bernard Dantzig,  υπάρχουν φορές όπου η άγνοια μπορεί να προσφέρει αυτοπεποίθηση και να λειτουργήσει εκ των υστέρων ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία: κάτι το οποίο το συγκεκριμένο άτομο  (λόγω της άγνοιας του) νόμιζε αρχικά ότι ήταν εφικτό ενώ αυτοί που «γνώριζαν» θεωρούσαν ότι δεν ήταν, τελικά αποδείχθηκε ότι ήταν!

ΥΓ: Μια μικρή ιστορία σχετικά με το τηλέφωνο, η οποία αποδεικνύει ότι το τι θεωρείται ως «βλακεία» (κακή ιδέα) και τι όχι είναι καθαρά υποκειμενικό (και συχνά πέρα για πέρα λάθος) είναι η ακόλουθη. Το 1876, ο William Orten ήταν πρόεδρος της Western Union, η οποία κατείχε το μονοπώλιο της τότε πιο προηγμένης διαθέσιμης τεχνολογίας επικοινωνιών, του τηλέγραφου. Στον Orten προσφέρθηκε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μια νέα εφεύρεση, το τηλέφωνο, για $100.000 (σημερινή αξία περίπου 2 εκ. δολάρια). Αυτός θεώρησε την όλη ιδέα γελοία, και μάλιστα έγραψε απευθείας στον Alexander Graham Bell, λέγοντας: «Μετά από προσεκτική εξέταση της εφεύρεσής σας, ενώ είναι ένας πολύ ενδιαφέρον νεωτερισμός, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει εμπορικές δυνατότητες… Τι χρησιμότητα θα μπορούσε να έχει ένα ηλεκτρικό παιχνίδι για την εταιρεία μας;» Δύο χρόνια αργότερα, αφού η χρήση του τηλεφώνου είχε αρχίσει να εξαπλώνεται με ραγδαίους ρυθμούς, ο Orten συνειδητοποίησε το μέγεθος του λάθους του και για χρόνια προσπαθούσε (ανεπιτυχώς) να προσβάλλει τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας του Bell.