5. Orson Welles: Άγνοια για Όσκαρ

Ο Αμερικάνος σκηνοθέτης Orson Welles (1915 – 1985) είναι παγκοσμίως γνωστός στο ευρύ κοινό για δύο κυρίως πράγματα: την περίφημη ραδιοφωνική μετάδοση του «Πολέμου Των Κόσμων» η οποία έσπειρε τον πανικό στους κατοίκους του Νιου Τζέρσεϊ και της Νέας Υόρκης που πίστεψαν ότι είχε γίνει εισβολή  εξωγήινων από τον Άρη και για την ταινία του «Πολίτης Κέιν» (1941), η οποία θεωρείται από πολλούς ως μία από τις καλύτερες όλων των εποχών και έλαβε την πρώτη θέση στη λίστα των 100 καλύτερων ταινιών που θεσπίστηκε από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

Πολλοί άνθρωποι, ανάμεσα στους οποίους κι εγώ, όταν σκεφτόμαστε τον Welles μας έρχεται στο μυαλό η γνωστή εμβληματική μορφή του ώριμου, πληθωρικού, γενειοφόρου άνδρα. Έτσι λοιπόν, ήταν αρκετά μεγάλη η έκπληξή μου όταν διάβασα ότι ο «Πολίτης Κέιν», με τις 9 υποψηφιότητες για Όσκαρ, τα διθυραμβικά σχόλια των απανταχού κριτικών και τις καινοτόμες αφηγηματικές και κινηματογραφικές τεχνικές, ήταν μόλις η πρώτη του ταινία, την οποία γύρισε σε ηλικία 25 ετών, χωρίς να έχει την παραμικρή σχετική εμπειρία!

Το 1960, σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη του στον Huw Wheldon  , η οποία περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Mark W. Estrin με τίτλο Orson Welles: Interviews (Conversations with Filmmakers), ο Welles απαντά στην ερώτηση πού βρήκε την αυτοπεποίθηση για να κάνει την ταινία:

Welles: Άγνοια, άγνοια, καθαρή άγνοια – ξέρετε δεν υπάρχει κανενός είδους αυτοπεποίθηση που να μπορεί να συγκριθεί μαζί της. Πιστεύω ότι μόνο όταν γνωρίζει κανείς κάτι για ένα επάγγελμα, είναι συνεσταλμένος ή προσεκτικός.

Wheldon: Πώς αυτή η άγνοια αναδείχθηκε;

Welles: Νόμιζα ότι κάποιος μπορούσε να κάνει με μια κάμερα, ξέρεις, οτιδήποτε μπορούσε να κάνει το μάτι και η φαντασία. Αν έχεις σταδιακά ανελιχθεί μέσα από τη βιομηχανία του κινηματογράφου τότε έχεις διδαχθεί όλα τα πράγματα που ένας κάμεραμαν δεν θέλει να δοκιμάσει από φόβο ότι θα δεχθεί κριτική για το γεγονός ότι απέτυχε. Και σε αυτή την περίπτωση είχα έναν κάμεραμαν που δεν τον ένοιαζε αν θα τον κατέκριναν σε περίπτωση αποτυχίας κι εγώ δεν ήξερα ότι υπήρχαν πράγματα που δεν μπορούσες να κάνεις, κι έτσι οτιδήποτε μπορούσα να σκεφτώ στα όνειρά μου προσπάθησα να το φωτογραφίσω.

Wheldon: Κατάφερες να βγεις από όλο αυτό με τεράστιες τεχνικές καινοτομίες, έτσι δεν είναι;

Γουέλς: Απλά με το να μην γνωρίζω ότι ήταν αδύνατες, ή θεωρητικά αδύνατες.

—> Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ:

http://www.youtube.com/watch?v=DQCnrPr3qIA

Σχεδόν εκατό χρόνια πριν από τη συνέντευξη αυτή, ο  Charles Darwin είχε γράψει στο The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex (1871) : “Ignorance more frequently begets confidence than does knowledge” (Η άγνοια γεννά συχνότερα την αυτοπεποίθηση από ότι η γνώση). Πόσο δίκιο είχε…